7 september 2026
Blog | Internationale ontmoetingen rond hervormingsbewegingen
Als ik aan bekenden vertel dat ik in de zomer een conferentie ga bezoeken krijg ik soms de vraag: waarom in de zomervakantie? Ik leg dan uit dat dit een handig moment is, omdat wetenschappers van over de hele wereld dan geen college hoeven te geven en dus bij elkaar kunnen komen. Stilletjes denk ik dan: het is ook helemaal niet erg om in de zomer aan het werk te zijn op ons mooie vakgebied! Deze zomer heb ik dat laatste twee keer gedaan. Het waren allebei activiteiten rond hervormingsbewegingen.
De eerste (half juli) een zomerschool. Mijn bijdrage ging over de Moderne Devotie (een 15e-eeuwse hervormingsbeweging) en de Bijbel en het overkoepelende thema was: de Reformatie (zoals u allen weet: de 16e-eeuwse hervormingsbeweging) en de Bijbel. De activiteit vond plaats in Wittenberg, een pittoresk stadje met een rijke kerkgeschiedenis waar ik eigenlijk minstens één keer per jaar wil zijn.
De zomerschool was georganiseerd door het Wittenberg Center for Reformation Studies (WCRS). Dit centrum heeft als doel om aan internationale (PhD-)studenten kennis en vaardigheden op het gebied van het Reformatieonderzoek over te dragen. Het centrum wordt op een bezielende manier geleid door dr. Andreas Stegmann (Berlijn) en uit ervaring weet ik dat hij heel goed is om bijvoorbeeld cursussen Latijn te geven. En trouwens: deze cursussen alsook de zomerschool staan ook open voor Nederlandse (PhD-)studenten, dus wie interesse heeft… Om terug te komen op de internationale studenten die deelnamen aan de zomerschool: ze waren erg geïnteresseerd en stelden veel vragen, dus het was een plezier om met hen samen te werken.
De tweede activiteit was het Internationale Congres voor Lutheronderzoek en vond half augustus plaats, wat noordelijker dan Wittenberg, namelijk in Aarhus in Denemarken. De titel van de conferentie was ontleend aan een hymne die door Luther is vertaald: Veni Creator Spiritus (Kom, Schepper, Geest) en de centrale vraag van de conferentie was hoe de hervormer Luther kan helpen om onze eigen tijd en de toekomst (naar beiden kijken velen met onzekerheid of zelfs angst) in het juiste licht te bezien alsook om de samenhang van de Geest en de schepping te begrijpen.
Eén van de mooie dingen van een conferentie is om allerlei internationale collega’s te leren kennen en nieuwe dingen te leren, ook voor mijn eigen onderzoek. Dat gebeurde ook tijdens deze conferentie, vooral tijdens de koffiepauzes. Tijdens het congres hebben we echter niet alleen koffiegedronken, maar ook echt gewerkt. Bijna elke middag en dat vier dagen lang was er namelijk een workshop en bespraken we met een groepje collega’s teksten vanuit de Reformatie die we van tevoren hadden ingeleverd. Bij mij ging de workshop over academische disputaties; zelf heb ik een redevoering van Philippus Melanchthon uit 1523 gepresenteerd en ben daarover in gesprek gegaan.
Al met al heb ik hele mooie ontmoetingen met studenten en collega’s van over heel de wereld gehad. Het was echt de moeite waard om hiervoor mijn zomer te onderbreken.
Dr. J. van de Kamp, onderzoeker kerkgeschiedenis
