Agenda

Internationale conferentie 'Contextuele perspectieven op de ars moriendi en de muziek van J.S. Bach'

Internationale conferentie 'The Art of Dying according to Johann Sebastian Bach'

Op 1, 2 en 3 juni zal in Kasteel De Vanenburg (Putten) door de vakgroep Theologie & Muziek van de TUA een internationale conferentie worden georganiseerd over contextuele perspectieven op de ars moriendi en de muziek van J.S. Bach, dagelijks opgeluisterd door lunch-recitals en concerten in de avonden met o.a. Johannette Zomer (zang), Martin Schmeding (orgel) en Ton Koopman (cantates van Buxtehude en Bach).

Introductie

In de muziek van Johann Sebastian Bach wordt de dood doorgaans voorgesteld als een vreugdevolle gebeurtenis, waarbij de ziel de eeuwige gelukzaligheid binnengaat. Tegelijkertijd drukt zijn muziek, als het gaat om het heengaan van dierbaren, het gevoel van rouw uitzonderlijk indrukwekkend uit. Deze internationale conferentie is gewijd aan de ars moriendi, benaderd vanuit verschillende disciplines en gecentreerd rond het werk van Bach, inclusief de contextuele voor- en na-geschiedenis: van het concept van de ars moriendi in de Middeleeuwen tot de muziek van Johannes Brahms.

De officiële taal van de conferentie, georganiseerd onder auspiciën van de afdeling Theologie & Muziek van de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA), is Engels.

De conferentie vindt plaats gedurende vier halve dagen: maandagmiddag, dinsdagochtend, dinsdagmiddag en woensdagochtend. Internationaal gerenommeerde specialisten zullen spreken over ars moriendi, tijd en eeuwigheid in Bachs werk vanuit een contextueel perspectief. Het concept van de ars moriendi werd in de middeleeuwen immers anders geïnterpreteerd dan in de tijd van Bach, die op zijn beurt sterk beïnvloed werd door Maarten Luther. Om deze reden zullen ook Luthers opvattingen worden besproken en zullen componisten die invloed hadden op Bach (Buxtehude) of door hem werden beïnvloed (Brahms) eveneens aan bod komen.

Tijdens (lunch)concerten met onder meer Johannette Zomer (zang), Martin Schmeding (orgel) en Ton Koopman (cantates) worden werken van deze en andere componisten uitgevoerd, waarbij de thematiek van de conferentie centraal staat.

De locatie is zeer bijzonder: kasteel De Vanenburg in Putten en de bijbehorende gebouwen, met name de Oranjerie. Het slotconcert vindt op woensdagavond plaats in de Grote of St. Michaëlskerk in Zwolle.

Een unieke gelegenheid om nader kennis te maken met deze thematiek in woord en muziek!

Programma (geheel of gedeeltelijk te volgen, zie de link onderaan voor het volledige programma)

Het is mogelijk om aan het gehele programma deel te nemen (dan geldt een korting) of aan delen ervan (er kan apart geboekt worden per dagdeel en/of per concert)

Maandagmiddag 1 juni 2026

13:00 Registration and lunch

13:45: Session 1
13:45 Welcome
14:00 Jan van de Kamp: Ars moriendi from the Late Middle Ages to the Reformation
14:35 Daan Lodder: A View to a Demise: The Art of Dying on Canvas

15:10-15:30 Break

16:30 Session 2
16:30 Thomas Op de Coul: The German Carthusians, the Bach family, and dying: an exploration
16:05 Leo Lousberg Medieval Signal Tones and the Musical Cultivation of ars moriendi: Compositional Practices before the Early Modern Period

16:40 Break

17:00 Gert Jan Baan: Guided tour of Vanenburg

18:00 Dinner for speakers and other staff

Maandagavond 1 juni 2026

20:00 Concert with Johannette Zomer. See the link below for the programme for this concert. Location: Kasteel De Vanenburg.

Dinsdagmorgen 2 juni 2026

9:30 Session 3
9:30 Rens Tienstra: “Per quam transit omnis caro”: customs of death and departure at Luther’s Monastery of St. Augustine
10:05 Stefan Michels: The Art of Dying in a Lutheran Way. Some insights into Bach’s Theological Background
10:40 Christiaan Clement: Die Music mit Gott ewig bleibt: Martin Luther and Johann Walther on music and eternity

11:15 Break

11.35 Session 4
11:35 Birger Petersen: Buxtehude mourns. On the relationship between text and music in Bedenke, Mensch, das Ende BuxWV 9
12:10 Jaap Jan Steensma ‘Dying well’ in Dutch Pietism: the case of Willem Sluyter and his songbooks Directly followed by: Lunch recital with Jaap Jan Steensma (harpsichord) and Hester Westra (mezzo soprano). Songs by Willem Sluyter and compositions by Bach and Reincken

13:15 Lunch

Dinsdagmiddag 2 juni 2026

14:00 Session 5

14:00 Billy Kristanto: ‘Klanggedächtnis für den Übergang in die Ewigkeit’: The Function of Chorales in Bach’s ars moriendi
14:35 Ralph Henssen: The Lituus in J.S. Bach’s funeral motet O Jesu Christ, meins Lebens Licht BWV 118

15:10 Break

15:30 Session 6
15:30 Emile Meuffels: The Trumpet of the Last Judgement in Bach’s Sacred Music
16:05 Albert Clement: Time and Eternity in Bach’s Organ Works

16:40 Break

17:00 Martin Schmeding: “so ganz im Geiste Bachs” – Brahms’ Chorale Preludes as ars moriendi

18:00 Dinner for speakers and other staff

Dinsdagavond 2 juni 2026

20:00 Concert with Martin Schmeding, organ. See the link below for the programme for this concert. Location: Kasteel De Vanenburg.

Woensdagmorgen 3 juni 2026

9:30 Session 7
9:30 Mary Greer: “Mit Fried und Freud ich fahr dahin”: Overlooked Connections between Four Chorale Cantatas
10:05 Chiara Bertoglio: Desiring Death: Simeon and the panting deer 10:40 break Session 8
11:00 Jaap Hanekamp: “… He has put eternity into man’s heart …”

11:40 Closing Remarks

12:00 Lunch recital with Chiara Bertoglio, piano. See the link below for the programme for this concert.

13:00 Lunch

Woensdagmiddag 3 juni 2026

15:00 Visit NATIONAL ORGAN MUSEUM Elburg (for speakers and other staff)

17:30 Dinner, Zwolle (for speakers and other staff)

Woensdagavond 3 juni 2026

20:00: Concert in the Grote Kerk (Academiehuis), Zwolle. Ton Koopman with the Amsterdam Baroque Orchestra and Choir. See the link below for the programme for this concert.
(aanmelden voor dit concert via deze link)

Klik hier voor het volledige programma van deze conferentie.

Aanmelding

Aanmelden gaat als volgt:

  1. Vul onderstaand aanmeldformulier in.
  2. Noteer in het opmerkingenveld aan welke onderdelen u mee wilt doen (welke conferentiedagdelen op De Vanenburg, lunches en/of concerten. De concerten zijn ook los van deelname aan het verdere programma te boeken.
  3. Geef als u een lunch bestelt s.v.p. ook aan of we rekening moeten houden met eventuele allergieën.
  4. Maak het verschuldigde bedrag over naar de schoolkas van de TUA. Het rekeningnummer is NL81 INGB 0007 3674 58 t.n.v. Schoolkas TU Apeldoorn (BIC-code: INGBNL2A), onder vermelding van ‘Bach’.
  5. (Uw reservering is pas compleet nadat we uw betaling hebben ontvangen).

Kostenoverzicht conferentie

Dagprogramma – De Vanenburg
(thee en koffie altijd inbegrepen)

Los dagdeel:
Zonder lunch: € 15,-
Met lunch: € 33,-
(lunchdeel € 18,-, geen korting mogelijk)

➡️ Geef bij aanmelding aan of u deelneemt aan:
maandagmiddag, dinsdagochtend, dinsdagmiddag en/of woensdagochtend

Pakketprijs:
Alle 4 dagdelen + 3x lunch: € 100,-
(normaal € 114,-)

Avondconcerten
Maandagavond: € 35,-
Dinsdagavond: € 15,-
Woensdagavond: Het concert in Zwolle op woensdagavond is niet via ons te boeken, maar rechtstreeks via:
https://www.academiehuis.nl/evenementen/tijd-en-eeuwigheid-bij-bach-en-buxtehude#section-tickets

Studentenregeling
50% korting op:

  • conferentiedagdelen
  • avondconcerten

Geen korting op lunch

Studententarieven:
Dagdeel zonder lunch: € 7,50
Dagdeel met lunch: € 25,50
Concertprijzen: 50% korting

Ja, ik meld mij aan voor deze bijeenkomst