23 februari 2026
Kabinet-Jetten, Gods dienares
Martine Oldhoff en Henk de Waard
Er is een nieuw kabinet. Is het naar je smaak? Het lijkt opvallend stil bij veel Nederlanders. Wat voor kabinet het is, lijkt er niet meer zo toe te doen. Is dat onverschilligheid? Diverse beleidskeuzes in de afgelopen decennia, of juist het gebrek daaraan, hebben het vertrouwen in de overheid geen goed gedaan. Het populisme holt het vertrouwen verder uit. Het is, voor politici, opiniemakers en burgers, lastig om de verleiding te weerstaan daarin mee te doen en zo de wonden te verdiepen.
De stilte rondom de mogelijke kleuren van dit kabinet is misschien ook een vorm van voorzichtige hoop. Er zijn mensen die een poging durven wagen Nederland te besturen. Stikstof, woningnood, asiel, en wat al niet meer: het is niet eenvoudig hier degelijk te besturen. Gelukkig zijn er partijen die het zelfs met een minderheid aandurven.
Nuchtere dankbaarheid
Zouden we vanuit de gereformeerde traditie ook van nuchtere dankbaarheid kunnen spreken? De gereformeerde theologie heeft altijd veel nadruk gelegd op het respecteren van de overheid. Een klassieke verwoording hiervan is te vinden in de Nederlandse Geloofsbelijdenis (1561), waarin Guido de Bres onder andere stelt dat iedereen van Godswege verplicht is de overheid “eer en eerbied te bewijzen.” Deze traditie is gebaseerd op Bijbelteksten als Romeinen 13:1-7, waar Paulus schrijft dat het burgerlijke gezag door God is ingesteld en zijn “dienares” is. Saillant detail: de ‘politieke kleur’ van de toenmalige overheid was voor zowel Paulus als Guido de Bres verre van ideaal. Ondertussen ‘genieten’ wij hier en nu van de democratische rechtsstaat, die in de loop der eeuwen mede dankzij het jodendom en christendom is ontstaan. Zonder voortdurend onderhoud en voeding verzwakt ze.
Als onderzoeksgroep van theologen denken we na over Gods commitment. In dat licht kunnen we de overheid zien als één van de manieren waarop God zijn blijvende toewijding aan zijn schepping vormgeeft. God geeft zijn gevallen wereld niet over aan chaos, maar voorziet in structuren om het kwaad te beteugelen en zorg te dragen voor orde, recht en vrede. Daarin bestaat dan ook de roeping van het kabinet-Jetten.
Inzet als antwoord
Misschien ontdekken we, als we het nieuwe kabinet op het bordes zien staan, bij onszelf een mix van onverschilligheid, voorzichtige hoop en nuchtere dankbaarheid. Een schepje scepsis kan er ook zomaar bijkomen. Als gelovigen leven we vanuit Gods toewijding aan ons. Dat vraagt om onze toewijding aan Hem, aan zijn wereld en aan elkaar. Dan denken we hier in Nederland ook aan het goede dat ons gegeven is in de democratische rechtsstaat, waar we ons dankbaar voor mogen inzetten. Dat gebeurt 'gewoon' als we leven in antwoord op Gods toewijding: met onze toewijding aan medemensen in dienstbaarheid, naastenliefde en trouw. En uiteraard vraagt dat om degelijk en rechtvaardig bestuur van de overheid. Laten we elkaar scherp houden.
Deze blog is geschreven vanuit onderzoeksgroep BEST, die momenteel onderzoek doet naar Gods ‘crucial commitment’ als bron van hoop – zijn toewijding die tot het uiterste gaat. Martine Oldhoff is docent Systematische Theologie aan de Theologische Universiteit Utrecht, Henk de Waard docent Oude Testament aan de Theologische Universiteit Apeldoorn. Beiden dragen bij aan een BEST-publicatie over ‘The Nature of God’s Commitment’. BEST is de onderzoeksgroep van de Theologische Universiteiten Apeldoorn en Utrecht voor bijbelonderzoek en systematische theologie. Zie voor meer informatie https://besttheology.nl.
