Prof. dr. A.A. Clement

Prof. dr. A.A. Clement

Hoogleraar theologie en muziek Stuur een e-mail

Academisch curriculum

Prof. dr. Albert Clement (1962) behaalde in 1986 en 1988 resp. de diploma’s Docerend en Uitvoerend Musicus orgel aan het Brabants Conservatorium bij Bram Beekman, aanvankelijk gevolgd door een les- en concertpraktijk. Nog tijdens zijn studie nam hij deel aan Masterclasses orgel bij Ton Koopman, Ludger Lohmann en Wolfgang Rübsam. Als organist dient hij sinds zijn studententijd de Eglise Wallonne in Middelburg, waar hij een historisch Duyschot/Müller-orgel bespeelt.

Daarnaast studeerde hij muziekwetenschap (doctoraalexamen 1987 cum laude) aan de universiteit te Utrecht en theologie aan de universiteit te Leiden, in 1989 bekroond met een promotie (eveneens cum laude) aan de Universiteit Utrecht met een interdisciplinair proefschrift over Johann Sebastian Bach. In de jaren 1991-1996 was hij aangesteld als onderzoeker bij de Universiteit Utrecht op voordracht van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW-fellow, onder begeleiding van prof. dr. Willem Elders en prof. dr. Otto J. de Jong), gevolgd door een vaste aanstelling als docent-onderzoeker aan dezelfde universiteit, waar hij jarenlang een groot en divers aantal cursussen muziekwetenschap doceerde en vele bestuurlijke functies vervulde (voorzitter opleidingscommissie, voorzitter examencommissie, lid vakgroepsbestuur, onderwijscoördinator, lid facultaire wetenschapscommissie, etc.). Twee van zijn doctoraalstudenten ontvingen de facultaire scriptieprijs voor hun doctoraalscriptie. In 2001 behaalde hij – als een van de eersten in zijn vakgebieden – aan de Universiteit Utrecht de seniorkwalificaties in zowel onderwijs als onderzoek.

Eveneens op voordracht van de KNAW werd Clement in zijn hoedanigheid als internationaal erkend expert op het gebied van barokmuziek in 2004 benoemd tot Akademiehoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Deze leerstoel werd vervolgens omgezet in een gewone leerstoel met een brede interdisciplinaire leeropdracht: Muziekcultuur. In 2004 stond hij ook aan de wieg van het internationale Honours College van de Universiteit Utrecht in Middelburg (de Roosevelt Academy, later omgedoopt in University College Roosevelt), waarvan hij een founding father was en sindsdien niet alleen de muziekafdeling leidde, maar ook vele jaren als hoofd Geesteswetenschappen dienstbaar was. Naast colleges in muziek doceerde hij er ook jarenlang de door studenten zeer geliefde cursus ‘The Bible in the Arts’.

In 2021 werd hij daarnaast benoemd tot persoonlijk hoogleraar aan de TUA met als leeropdracht: Theologie & Muziek. In 2023 werd deze aanstelling omgezet in een gewoon hoogleraarschap. Naast zijn interdisciplinaire onderzoeksopdracht doceert hij aan de TUA de keuzemodule “Theologie en muziek” in de Master HGT en begeleidt hij MA-scripties en promovendi.

Publicaties

In totaal meer dan 400 publicaties staan op zijn naam, verschenen bij vele internationaal gerenommeerde uitgeverijen (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Brepols Publishers, Oxford University Press, Amsterdam University Press, Brill, Butz Verlag, Bärenreiter Verlag, etc. etc.), waaronder diverse boeken over Bach en over muziek uit de Renaissance. Hij is General Editor van de door het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen gepubliceerde reeks Exempla Musica Zelandica, waarin belangwekkende, ten onrechte in de vergetelheid geraakte muziek wordt uitgegeven. Daarnaast is hij hoofdredacteur van het Tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis – een der wereldwijd oudst-bestaande muziekwetenschappelijke tijdschriften. Hij gaf leiding aan een internationaal Bach-project, gewijd aan de zogenoemde ‘Bach-bijbel’, een commentaar van Abraham Calov waarin Bach honderden aantekening heeft gemaakt. Hiervan verscheen een editie in facsimile, gevolgd door een begeleidende, meertalige bundel met wetenschappelijke studies onder zijn redactie.

Voor een publicatieoverzicht (onder constructie), zie Lijst van publicaties

Actueel

Op dit moment bereidt hij – naast een aantal artikelen – diverse interdisciplinaire boeken voor over Johann Sebastian Bach en Felix Mendelssohn Bartholdy. Daarnaast initieert hij twee grotere projecten, gewijd aan ars moriendi en Bach (een internationale conferentie hierover staat gepland voor 1-3 juni; voor meer informatie, zie deze link) en aan de theologische bibliotheek van Bach (een internationaal colloquium hierover staat voor volgend jaar in Eisenach op het programma).

Promovendi

Prof. dr. Albert Clement heeft een grote groep internationale promovendi, waarvan hij er tot op heden meer dan 30 aan diverse universiteiten naar het doctoraat begeleidde. Een aantal dissertaties werd bekroond met de hoogste universitaire waardering en externe prijzen (waaronder de studieprijs van de Stichting Praemium Erasmianum).

Omdat het presenteren van onderzoeksresultaten binnen internationale academische kringen en het leggen van persoonlijke contacten met collega’s uit het buitenland van groot belang is voor jonge academici, heeft de begeleiding van promovendi ook geleid tot de presentatie van een zeer aanzienlijk aantal papers op nationale en internationale wetenschappelijke conferenties in continentaal Europa, Scandinavië, Groot-Brittannië (Oxford, Cambridge, London, Leeds, Manchester) en de VS (Harvard University, Cambridge, Mass.).

Een ruim aantal van hen kwam na de promotie in het academisch onderwijs terecht en vier brachten het zelf tot hoogleraar. Voor een overzicht van afgeronde promoties, zie deze link.

Functies en lidmaatschappen

• Lid Koninklijke Vereniging van Organisten & Kerkmusici [voorheen: Koninklijke Nederlandse Organistenvereniging] (voorzitter Dpt. Zeeland 1990-1994)
• Hoogleraar Muziekwetenschap Universiteit Utrecht
• Lid Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW) (bestuurslid 1993-1999)
• Bestuurslid Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis (KVNM)
• Lid Neue Bach Gesellschaft
• General editor serie Exempla Musica Zelandica van het KZGW
• Hoofdredacteur Tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis
• Mitglied des Beirats der Reihe »Musik und Theologie« (Kohlhammer Stuttgart)
• Lid American Bach Society
• Lid Maatschappij der Nederlandse Letterkunde
• Expert Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen [KNAW]
• Lid Artistieke Adviesraad Studium Chorale
• Mitglied des Arbeitskreises musikalische Bibelauslegung (Sitz Fankfurt)
• Bestuurslid Isaac Beeckman Stichting
• Lid Comité van Aanbeveling Dutch Baroque
• Bestuurslid Stichting La Bourse des Pauvres Honteux
• Senior lid NOSTER (Netherlands School for Advanced Studies in Theology and Religion)
• Bestuurslid Werkgroep Cultuurhistorie van het KZGW